Kev khaws cia kab lis kev cai thiab kev kos duab: qhov tseem ceeb ntawm cov khoom siv tes ua los ntawm av nplaum

Cov khoom siv tes ua los ntawm av nplaum, uas paub txog lawv cov khoom siv kos duab nplua nuj thiab keeb kwm tseem ceeb, tau tuav lub luag haujlwm tseem ceeb hauv peb kab lis kev cai thiab keeb kwm ntev. Cov haujlwm ua tes ua no, txij li hauv av mus rau cov txheej txheem molding, qhia txog kev muaj tswv yim thiab kev ua haujlwm txawj ntawm cov kws kos duab. Nrog cov khoom siv tes ua los ntawm av nplaum, peb nqa peb cov kab lis kev cai thiab kev kos duab nrog peb, ntes tau lub ntsiab lus ntawm peb cov kab lis kev cai nplua nuj thiab keeb kwm.

xov xwm-1-3

Cov khoom siv tes ua los ntawm cov av nplaum yog qhov tshwj xeeb hauv lawv lub peev xwm los hloov cov av nplaum mus rau hauv ntau yam duab thiab xim. Tsis zoo li lwm cov khoom siv tes ua, nws tsis yooj yim los ua kom zoo li qhov ua tau ntau yam thiab kev hloov pauv ntawm cov av nplaum. Los ntawm ntau cov txheej txheem zoo nkauj, cov kws ua tes ua coj lub neej rau cov ntaub ntawv no, tsim cov khoom zoo nkauj uas ua rau lub qhov muag nyiam thiab txhawb kev xav.

Txij thaum ub los txog niaj hnub nim no, cov khoom siv av nplaum tau ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv tib neeg lub neej. Hauv cov neeg thaum ub, xws li Mesopotamia, Iyiv, thiab Tuam Tshoj, cov khoom siv av nplaum tau siv rau ob qho tib si kev siv tau thiab kev kos duab. Cov thoob dej, khob, tais, thiab cov duab puab tsis yog tsuas yog siv tau xwb tab sis kuj dai kom zoo nkauj nrog cov qauv tsim thiab cov qauv zoo nkauj, qhia txog kev txawj thiab kev muaj tswv yim ntawm cov kws ua tes ua taw.

Nyob rau lub sijhawm niaj hnub no, cov khoom siv tes ua los ntawm cov av nplaum tseem raug saib taus thiab ua kev zoo siab. Cov duab kos duab tshwj xeeb no pom lawv qhov chaw nyob hauv ntau qhov chaw, suav nrog cov chaw ua yeeb yam, tsev khaws puav pheej, thiab cov tsev ntawm cov neeg nyiam kos duab. Qhov zoo nkauj thiab ntau yam ntawm cov av nplaum ua rau lawv yog qhov kev xaiv nrov rau kev tsim sab hauv, vim tias lawv tuaj yeem ua kom zoo nkauj ntawm txhua qhov chaw. Ntxiv mus, cov av nplaum tau raug siv dav hauv kev tsim vaj tsev, ntxiv qhov kov ntawm kev zoo nkauj thiab kev tshwj xeeb rau cov tsev.

Cov txheej txheem ntawm kev tsim cov khoom siv tes ua los ntawm cov av nplaum muaj ntau theem, txhua theem yuav tsum tau ua tib zoo saib xyuas kom meej. Ua ntej, cov av nplaum raug ua kom tshem tawm cov khoom tsis huv thiab ua kom nws yooj yim rau kev ua kom zoo nkauj. Theem no xav tau kev txawj ntse vim tias tus kws kos duab txiav txim siab qhov sib xws, cov qauv, thiab qhov haum ntawm cov av nplaum. Thaum npaj tiav lawm, cov av nplaum tom qab ntawd raug pwm rau hauv daim ntawv xav tau, siv ntau yam txheej txheem xws li kev tsim tes lossis pov rau ntawm lub log av nplaum.

xov xwm-1-3
xov xwm-1-4

Kauj ruam tom ntej hauv cov txheej txheem yog kev kho kom zoo nkauj thiab pleev xim rau cov khoom siv av nplaum. Qhov no yog qhov uas kev kos duab tiag tiag los rau hauv lub neej. Cov kws kos duab siv ntau txoj hauv kev los kho kom zoo nkauj rau lawv cov khoom tsim, suav nrog kev txiav, pleev xim, thiab iav. Cov txheej txheem no ntxiv qhov tob, cov qauv, thiab xim rau cov khoom siv av nplaum, hloov lawv mus rau hauv cov khoom zoo nkauj uas pom tseeb.

Tom qab kho kom zoo nkauj lawm, cov khoom siv av nplaum raug hlawv hauv lub qhov cub kom ua tiav qhov tawv thiab ruaj khov raws li xav tau. Cov kauj ruam no tseem ceeb heev vim nws ua kom cov duab kos duab siv tau ntev. Cov txheej txheem hlawv suav nrog kev muab cov khoom siv av nplaum rau qhov kub siab, ua rau muaj cov tshuaj lom neeg uas hloov pauv cov av nplaum tas mus li. Cov theem hloov pauv no ua rau cov khoom siv av nplaum lawv cov tsos thiab lub zog.

Cov khoom siv tes ua los ntawm av nplaum muaj nqis heev tsis yog tsuas yog ua cov duab kos xwb tab sis kuj yog ib txoj hauv kev los tiv thaiv kab lis kev cai. Lawv ua lub luag haujlwm tseem ceeb rau peb cov cuab yeej cuab tam, ua rau peb sib txuas lus nrog peb cov poj koob yawm txwv thiab nkag siab txog lawv txoj kev ua neej. Los ntawm kev txais yuav thiab txhawb nqa cov duab kos los ntawm av nplaum, peb tsis yog txhawb nqa kev ua yeeb yam zoo xwb tab sis kuj tiv thaiv peb tus kheej kab lis kev cai.

Tsis tas li ntawd xwb, kev tsim cov khoom siv tes ua los ntawm av nplaum pab txhawb rau kev lag luam los ntawm kev muab cov haujlwm rau cov kws txawj ua tes ua taw. Nws kuj txhawb kev ncig tebchaws, vim tias av nplaum ua rau cov neeg ncig tebchaws xav paub txog kab lis kev cai ntawm qhov chaw mus ncig. Hauv ntau thaj chaw, cov kws txawj ua tes ua taw sib sau ua ke, tsim cov zos av nplaum lossis cov chaw ua av nplaum uas nyiam cov neeg tuaj ncig tebchaws los ntawm deb thiab dav.

xov xwm-2-2

Xaus lus, cov khoom siv tes ua los ntawm av nplaum tau nkag mus tob rau hauv peb kab lis kev cai thiab keeb kwm. Los ntawm lawv cov khoom siv kos duab nplua nuj thiab ntau yam, lawv muab ib txoj hauv kev los khaws cia thiab qhia peb cov kab lis kev cai. Txij li lawv keeb kwm hauv cov neeg thaum ub mus txog rau lawv lub ntsiab lus niaj hnub no, cov khoom siv tes ua los ntawm av nplaum txuas ntxiv ua rau peb nyiam nrog lawv qhov zoo nkauj thiab lub ntsiab lus ntawm kab lis kev cai. Los ntawm kev saib taus thiab txhawb nqa cov khoom siv tes ua los ntawm av nplaum, peb ua kom muaj zog thiab txaus siab rau cov khoom siv tes ua no rau ntau tiam neeg tom ntej.


Lub sijhawm tshaj tawm: Lub Kaum Hli-17-2023